على محمدى

417

شرح اصول استنباط ( فارسى )

حجيت خبر ثقه اشكال دارم زيرا كه اين احاديث مخصوص باب فتوى است و در باب فتوى اجماعى است كه قول مفتى واحد مقبول است و جاى بحث نيست كلام و حجيت خبر واحد در باب روايت است و فما قصد لم يقع و ما وقع لم يقصد . قوله : و اعلم : تابحال راجع به اصل دلالت اخبار بر حجيت خبر واحد بحث مىكرديم حالا پيرامون مقدار دلالت آنها بحث مىكنيم كه آيا حجيت مطلق خبر واحد را دلالت دارند ؟ يا خصوص خبر ثقه را ؟ و يا خصوص خبر عدل را ؟ مصنف مىفرمايد : اگر شما احاديث اهل‌بيت ( ع ) را تتبع كنيد براى شما روشن خواهد شد كه : 1 - ائمه ( ع ) صريحا از اخذ حديث از غيرمؤمن ( شيعه اثنىعشرى ) نهى كرده‌اند . 2 - و تنها به قبول خبر عدلى كه ثقه باشد دعوت و رخصت داده‌اند . 3 - و كلمهء ثقه در تعبيرات آنان بر خصوص مؤمن عدل اطلاق مىشده نه بر مطلق كسى كه از كذب اجتناب كند ولو مستكمل الايمان نباشد آرى اين اطلاق بعدها در مصطلح علماء حديث پيدا شده و در اصطلاح ائمه نبود و شاهد مطلب هم يكى همان تصريح به عدم اخذ از غيرمؤمن است كه از غيرمؤمن است كه از جمله در حديث حادث بن مغيره كه قبلا نقل شد مفهوم شرط اين را مىرساند و يكى هم آوردن اوثق و اعدل در كنار يكديگر و . . . حال از مجموع اينها ما به اين نتيجه مىرسيم كه بر خلاف مشهور كه خبر ثقه به اصطلاح علم الحديث را معتبر مىدانند عندنا خبر ثقه در اصطلاح ائمه ( ع ) يعنى خبر مؤمن عادل حجت است و لا غير . قوله : امّا ما : در اين مقام به مصنف دو اشكال قابل توجه است كه درصدد دفع آن برآمده‌اند :